27 Kasım 2015 Cuma

LASTIK BAKIMI NASIL YAPILMALI?

Lastik bakımı nasıl yapılır?

Uzun yola çıkacaksınız. Kıyafetler, bavullar, planlar hazır. Peki ya otomobiliniz?
Her parçasına güvenip ailenizi binlerce kilometre boyunca sırtında taşıyacak yol arkadaşınız da hazır mı?
Çoğu zaman sorunlarını görmezden geldiğimiz, patlamasa aklımıza bile gelmeyecek parçadır lastik. Oysa ki bir tondan fazla bir ağırlığı yola bağlayan sadece dosya kağıdı büyüklüğünde 4 lastiktir.
Düzenli olarak yapmanız gereken kontrollere bugün başlayın, yaz boyunca hem sorunsuz hem güvenli bir yolculuğu garantiye alın.
Başlangıç olarak şu kontrolleri adım adım uygulamalısınız:
•Üretici firmanın tavsiyelerine uyun ve doğru lastik basıncını uygulayın
•Diş derinliğinin ideal seviyede olup olmadığına bakın
•Lastiklerdeki fiziksel bozulmaları (hasar, yırtık, şişlik vb.) kontrol edin
•Lastiklerde frenlemeye bağlı aşınmalar var mı bakın
•Sürüş sırasında araçta titreme varsa balans ayarına baktırın
•Supapların görevini yaptığından, sızıntı olmadığından emin olun
Lastiklere zarar vermemek için
Lastiklerinizin ömrünü uzatmak için yapmanız gerekenler bunlarla sınırlı değil. Sürüş stilinizle ve birazcık dikkatle lastiklerinizi 20 bin kilometre fazla kullanmanız mümkün.
Lastik sırt ve yanaklarında deformasyona neden olmamak için yağ, yakıt gibi malzemelerin üzerinde uzun süreli park yapmayın.
Park etmek üzere yol kenarına yanaştığınızda çok yakın durmak için lastiği kaldırıma sürtmeyin. Yanaktaki aşınmalar giderek yarıklara dönüşüyor ve lastik ömrü bitiyor.
 
Kaldırım üstüne kesinlikle park etmeyin. Kaldırımın kesici köşeleri hem kısa hem de uzun vadede düzeltilmeyecek hasarlar bırakıyor.
Uzun seyahatler için lastik basınç ayarı yapıyorsanız, aracın tam yüklü olduğundan emin olun. Çünkü yüklü ve yüksüz ölçümlerde farklı sonuçlarla karşılaşabilir, beklediğiniz performansa uzak kalabilirsiniz.
Basınç kontrolünü kesinlikle lastikler soğukken yapın. Lastik sıcaksa ölçümlerde basınç değerleri de olduğundan yüksek çıkacaktır.
Aracınızın direksiyonu hidrolik ise, araç duruyorken direksiyonu çevirmeye kalkışmayın. Lastik yüzleri zarar görür ve aks bağlantılarında uzun vadede problemler yaşayabilirsiniz.
Bu basit kurallara uyduğunuz ve ayda 1 kere sadece iki dakikanızı alacak kontrolleri yaptığınız sürece güvenliğinizi artıracak, cebinizi rahatlatacak çözümlere kavuşmuş olursunuz.

Lastikler, hareketsiz arabayı taşımak, kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük yük transferlerine mukavemet göstermek, fren yapıldığında ve viraj alırken motorun gücünü yola aktarmak, zevkli bir sürüş için güven içinde ve uzun müddet dayanmak, yolun durumu ve iklim şartları ne olursa olsun aracı emniyetle yönlendirmek, şoförün ve yolcuların konforunu sağlamak, aracın uzun ömürlü olması için yoldaki pürüzlerin etkisini azaltmak, performansını milyonlarca lastik devri boyunca en üst düzeyde tutmak için uzun ömürlü olmak gibi görevleri ve kıstasları yerine getirmek zorundadır.

Otomobil lastiğinin üzerindeki bilgilerin okunması

Taban Genişliği (mm)
Normal basınçla şişirilmiş ve 24 saat bekletilmiş bir lastiğin, şekil ve yazılar hariç olmak üzere, yanakları arasındaki dıştan dışa uzaklığıdır.
Örnek: 195/65 15 88H ifadesinde "195" taban genişliğini ifade eder.

Yanak Yüksekliği (Seri)
Kesit yüksekliğinin, kesit genişliğine oranının % olarak ifade edilmesidir.
Örnekteki "65" yanak yüksekliği (seri) dir.

Jant Çapı (inç)
Lastik içine takılabilecek jant çapını ifade eder.
Örnekteki "15" jant çapıdır.

Yük endeksi
Yük endeksi bir lastiğin hız sembolü ile belirtilen kg cinsinden en yüksek hızda taşıyabileceği azami yükü gösterir.
Örnekteki "88" ifadesi yük endeksidir.

LASTİK ÇEŞİTLERİ

İç lastikli çapraz lastik;
İskeleti birçok dokuma katlarından meydana gelir. Çeşitli katlardaki iplikler birbirlerinin üzerinden çaprazlamasına geçer. Çapraz lastiklerde yüksek darbe yutma özelliği vardır. Ucuzdur ama yuvarlanma direnci yüksektir, daha az zemin tutunması sağlar.

İç lastiksiz radyal lastik;
İskeleti birçok dokuma katlarından meydana gelir. Çeşitli katlardaki iplikler enine jant oturma çemberleri arasına girerler. Radyal lastiklerin ömrü uzundur, daha az yuvarlanma direncine sahiptir (yakıt tasarrufuna katkıda bulunur), daha iyi zemin tutunması sağlar (sırtta kullanılan sırt hamuruna bağlı olarak) ama daha az darbe yutma özelliği vardır ve düşük hızlarda daha sert hareket sağlar.


Lastiklerin ömrü ve Lastiklerin aşınmasını ve ömrünü etkileyen etkenler:

*Arabanın özellikleri (ağırlık, tork, güç, ...)
*Yol güzergâhı (düz, virajlı)
*Yol sathı kalitesi (asfalt beton, makadam, stabilize, ...)
*Arabanın mekanik durumu (ön rot ayarı, arka rot ayarı, amortisör ve frenlerin durumu)
*Kullanım tarzı (kalkış, fren, viraj alış hızı, ...)
*Aracın hızı (lastikler düz yolda 120 km/sa.'lik bir hızda , 70 km/sa. hıza oranla 2 misli daha çok aşınır)
*Lastiklerin basıncı (hava basıncı %20 azalmış bir lastik, %25 daha fazla aşınma performansı gösterir)
*İstek dışı meydana gelen darbeler (kaldırıma vurma, yol üzerindeki çukurlar, ...)
*Aracın öndüzenin bozuk olması.
Şişirme basıncı
Üretici firmalar tarafından belirlenen lastik şişirme basınçları soğuk bir lastiğin 15 °C ortam sıcaklığında gereken şişme basınçlarıdır. Lastikte yanak esnemesi , aşındırıcı yol koşulları , yüksek miktarlarda kullanılan fren ve karkasın sürekli gerilim altında olması sonucu ısınma dolayısıyla basınç artması olacaktır. Düşük basınç yüksek basınca göre lastikte daha fazla hasar oluşturur.

Hız
Hız ile birlikte yükselen lastik içi sıcaklığı aynı zamanda lastiğin sıcaklığını da artırmaktadır. Havaya atılamayan bu ısı kauçuğun yumuşamasına ve mukavemetinin azalmasına yol açar. Zayıflayan gövdenin darbelere mukavemeti azalınca lastik zamanından evvel aşınır. Aracın ortalama hızının 70 km/saatten 110 km/saate yükselmesi sonucu lastik üzerindeki artan gerilim, lastiğin ömrünü %50 azaltır.

Araç yükü
Yükün hiçbir zaman belirlenen hizmet koşullarını aşmaması gerekir. Aşırı yük gövde esnemesini artırır. Bunun sonucunda lastik içi sıcaklığı ve basıncı yükselir. Ayrıca fazla yük sonucu lastik sertleşir bu da ciddi bir darbe sonucu lastiğin patlamasına yol açar. Araca yapılan %20'lik fazla yükleme lastik ömrünün %30 kısalmasına yol açar.

Ortam sıcaklığı
Isınma ve nem gibi etkenler lastiğin ömrünü önemli ölçüde etkiler. Fizik kanunlarına göre ısınan gazın hacmi genişler. Bu lastik havaları için de geçerlidir. Ortam sıcaklığının artması halinde lastiğin hacmi aynı kaldığından basıncı artar. Bunun için lastik sıcak iken sahip olduğu hava basıncıyla asla oynanmamalı, tavsiye edilen değerlere indirilmemelidir. Lastik havası indirilirse, soğuduğu zaman başlangıçtaki normal basıncın altına düşecektir. Yazın lastikler kışa oranla daha fazla aşınır.

Lastik diş derinliğinin önemi
Yapılan araştırmalara göre 3 mm kabul edilen tehlike sınırı diş derinliğinin altına inen lastiklerde su tasviye kapasitesi %70 düşerken fren mesafesi %30 uzamaktadır. Ayrıca direksiyon hakimiyeti yeni bir lastiğe göre 6-7 kat azalmaktadır.

Bütün otomobil lastiklerinde 1,6 mm kalınlığında bir aşınma göstergesi bulunmaktadır. Lastik diş derinliği 1,6 mm'nin altına asla inmemelidir.

Lastik malzemesi
Vulkanizasyon: Kauçuk, kükürtün erime sıcaklığı üstünde kükürtle reaksiyona girince değişikliğe uğramakta ve sıcaklık değişimlerine dayanıklı hale gelmektedir. Böylece soğuduğunda kırılmaz ve ısındığında erimez. Bu olaya vulkanizasyon denir.

Etiketler: kontrol, yol, otomobil, pompa, yol tutuş  hepsi
kontrol, yol, otomobil, pompa, yol tutuş, lastik, araç, hava basıncı, araba, ayar, lastik basıncı, basınç, tutunma, kendiniz yapın

Hiç yorum yok: